De aanleiding van het juridische conflict

De Vereniging van Nederlandse legale online kansspelaanbieders (VNLOK) heeft in juni 2026 een rechtszaak aangespannen bij de Nederlandse rechter tegen Meta Platforms, terwijl tegelijkertijd een klacht is ingediend bij de Europese Commissie, en beide acties richten zich op vermeende schendingen van de EU Digital Services Act (DSA) door het niet verwijderen van illegale gokadvertenties die gericht zijn op Nederlandse gebruikers via Facebook en Instagram. Volgens de monitoring die VNLOK heeft uitgevoerd, komt meer dan 95 procent van de gokreclames in de advertentiebibliotheek van Meta die op Nederlandse gebruikers zijn gericht, van niet-gelicentieerde operators, en Meta heeft hiervan minder dan 5 procent verwijderd, waardoor maandelijks tientallen miljoenen gebruikers worden blootgesteld aan deze advertenties, inclusief kwetsbare groepen, terwijl de illegale markt in Nederland wordt geschat op meer dan 1 miljard euro per jaar.

De rol van de DSA en de claims van VNLOK

De EU Digital Services Act verplicht platforms zoals Meta om illegale inhoud, waaronder advertenties voor ongeautoriseerde kansspelen, snel te verwijderen wanneer deze worden gerapporteerd, en VNLOK stelt dat Meta deze verplichting structureel heeft genegeerd in de Nederlandse context, waarbij de brancheorganisatie gegevens uit het Meta Ad Library heeft gebruikt om aan te tonen dat de overgrote meerderheid van de gerichte gokadvertenties afkomstig is van illegale aanbieders die geen vergunning hebben van de Kansspelautoriteit. Data uit het vierde kwartaal van 2025 en maart 2026 laten zien dat de niet-verwijderde advertenties een breed publiek bereiken, en VNLOK heeft deze bevindingen gekoppeld aan de klacht die is ingediend bij de Europese Commissie om onderzoek en mogelijke sancties te vragen.

De rechtszaak in Nederland bouwt voort op eerdere monitoringinspanningen van de brancheorganisatie, en waarnemers merken op dat de actie plaatsvindt in een periode waarin de handhaving van de DSA steeds strenger wordt in lidstaten, terwijl Meta volgens de ingediende documenten niet heeft gereageerd op herhaalde verzoeken om de illegale advertenties te verwijderen.

De omvang van de blootstelling en de illegale markt

Maandelijkse blootstelling aan deze advertenties treft miljoenen Nederlandse gebruikers, en cijfers van VNLOK geven aan dat de illegale gokmarkt jaarlijks meer dan 1 miljard euro omvat, waarbij de niet-verwijderde reclames bijdragen aan de zichtbaarheid van niet-gelicentieerde operators. VNLOK heeft de monitoringresultaten gepubliceerd als onderdeel van de juridische procedure, en de gegevens tonen aan dat de meeste advertenties gericht zijn op Nederlandse gebruikers zonder dat Meta ingrijpt.

De klacht bij de Europese Commissie vraagt om een formeel onderzoek naar de naleving van de DSA door Meta, en de combinatie van de Nederlandse rechtszaak met de Brusselse klacht vormt een dubbele juridische druk die in juli 2026 nog steeds loopt, terwijl de brancheorganisatie blijft monitoren hoe platforms omgaan met illegale content.

De juridische stappen en hun context

In de Nederlandse rechtbank eist VNLOK dat Meta maatregelen neemt om illegale gokadvertenties te verwijderen, en de zaak wordt gezien als een testcase voor de handhaving van de DSA binnen Nederland, waarbij de brancheorganisatie verwijst naar de systematische aanwezigheid van advertenties van niet-gelicentieerde aanbieders die de vergunningsvoorwaarden van de Kansspelautoriteit omzeilen. De Europese klacht vult deze aanpak aan door de Commissie te vragen om mogelijke boetes of andere sancties te overwegen, en documenten die bij beide instanties zijn ingediend, bevatten specifieke voorbeelden uit het Meta Ad Library die de schaal van het probleem illustreren.

De actie volgt op eerdere inspanningen van VNLOK om illegale reclames aan te pakken, en in de zomer van 2026 blijft de focus liggen op de verantwoordelijkheid van platforms om illegale content te werenigen, terwijl de uitkomst van de procedures nog moet worden afgewacht.

Conclusie

De rechtszaak en de klacht bij de Europese Commissie vormen samen een directe reactie op de monitoringresultaten die VNLOK heeft verzameld, en de zaak benadrukt de uitdagingen rond de verwijdering van illegale gokadvertenties op grote sociale mediaplatforms in Nederland, waarbij de gegevens over blootstelling en marktomvang centraal staan in de ingediende documenten. De procedures in Den Haag en Brussel lopen parallel in juli 2026, en toekomstige ontwikkelingen zullen laten zien hoe platforms als Meta omgaan met DSA-verplichtingen in de context van de Nederlandse kansspelmarkt.